Цыбикова Сэсэгма Жигжитовнагай авторска проект

Яруунаһаа амаршалга

Амар сайн, арад зон!

Сэнхир уһата Ярууна нютагайнгаа

Сэгээн ягаан хада уулануудһаа,

Баранһаа үндэр Баян-хаанһаа

Бархагар шулуута Буурал-баабайһаа

Сагаан үбгэнһөө, Боршогор хадаһаа

Сагаан хуһата Дархита үндэрһөө

Заха холын замби гэгдэһэн

Зандан Жуута Ярууна нютагһаа

Амар мэндыемнай тогтоожо хайрлыт.

Нютагайнгаа солото зоной нэрэ дурдая.

Молон багша

Боршогорой лама

Эрдэнийн соржо

Хамба лама ябаһан Мүнхэ Сыбиков

Хамба лама ябаһан Жамьян Шагдаров

Эмшэ лама Дашанима Доржиев

Буряадай уран зурааша Сэрэнжаб Сампилов

Үльгэршэн Рэгзэн Эрдэнийн

Согто Номтоев

Эсэгэ хүбүүн хоёр Ширап ба Намжил Нимбуевууд

Ярууна нютагһаа гарбалтай Сэнгын Эрдэнэ

Улаан-Баатарай мэр Эрдэнийн Батуул

Буряадай алтан гургалдайнууд Галина ба Татьяна Шойдагбаевууд

Булат Жанчипов

Сыренжап Бадмаев

Тооложо барахаар бэшэ

Таатай олон нэрэнүүд лэ.

 

5 эрдэнеэр

Таа бүгэдэндэ

Түрэл нютагаа

түүрээн магтахамнай

 

5 тоо хүнэй тоо: 5 хурган, 5 зүг (тэгэндэ, баруун, зүүн, урда, хойно), 5 эрдэни шулуун, 5 хушуун мал 5 мэдэрэл гэхэ мэтэ.  5 эрдэни шулуун гэхэдэ (субад мүнгэн, хуба алтан, шүрэ, номин, оюун) буряад зоной эгээл дуратай эрдэни зэндэмэни болоно.

Тиимэһээ нютагаймнай магтаал 5 хуудаһатай:

  • Субад мүнгэн хуудаһан

  • Алтан шара хуба

  • Улаан шүрэ

  • Хүхэ номин

  • Оюу ногоон

Субад мүнгэн хуудаһан

Сагаан үнгэтэй субад мүнгэн арюун нангин зүйлэй тэмдэг болоно.

Сагаан, сагаан, сагаан…

Сагаан эдеэнэй дээжэ, сагаан талын дээжэ. Сагаан ябадалай аялга, сагаан хүсэлэй уялга. Хүнды сооhоо хөөрэhэн хүнгэн сагаан манан, хүндые үргэжэ гараха хүнэй сагаан наhан. Доошоо харан бүхыгыт – хөөhэн сагаан долгид. Өөдөө харан үлыгыт – хүбэн сагаан үүлэд, хун сагаан шубууд.

Шэрүүн Чингисэйхид

Бэртээгүй юм хүлөө

Шэрхи хори-буряадууд

Шэргээгүй үлөө.

Хори угсаатан хуби заяагаа

Наряар сахин баряа.

Хуһан модон сэргэеэ

Хун шубуун гарбалаа

Нангинаар абажа ерээ.

Яруунын туг дээрээ сэнхир хүхэ дайдада өөдөө һэбиһэн сагаан хун шубуун зураатай. Сэнхир хүхэ үнгэ – тэнгэриин, Яруунын сэл хүхэхэн нуурнуудай тэмдэг гээшэ. Өөдөө шуумайһан хун шубуун – хори буряадай эхэ, ерээдүй һайхан сагые тэмдэглэнэ. Сэнхир хүхэ дайдада 5 үнгын хадагууд зураатай: хүхэ – тэнгэри, уһан; шара – наран; сагаан – һүн сагаан сэдьхэл; улаан – гал гуламта; ногоон – газар тэмдэглэнэ. Дээдэхи хоёр үнгэниинь хүхэ номин тэнгэридэ шара наран; доодохи хоёр үнгэ халуун шуһата амитанай улаан үнгэ ногоон юртэмсэдэ байна гэһэн удхатай. Тэгэндэхи сагаан үнгэ хоёр юртэмсые хубаажа, тэнсүүри үгэнэ. Туг хоёр жодбонтой, жодбон муу юумэ дүтэлүүлхэгүй гэһэн тэмдэгтэй.

            Хуба алтан хуудаһан.

Богдо Зонховын шабинарые «шара малгайтан» гэдэг байhан.

Тиимэһээ хуба алтан хуудаһан соомнай Эгэтын дасан ба Зандан-Жуу ороно.

Шэхэр далай нютагтай,

Шэгэмуниин шажантай,

Бага ехэ нуурнуудтай,

Бурхан Буддын шажантай

Эгэтын ехэ дасантай

Зандан-Жуу шүтөөнтэй

Бадмахан лёнхобоор бүрхөөгдэнхэй

Байгаахан Яруунын юртэмсэ.

Оюу ногоон хуудаһан 

Ногоон yнгэ газар дэлхэйн, ой модоной yнгэ. Тиимэһээ ногооноор зураглагдаһан Яруунын гайхамшагта байгаалиин дэнзэ болохо Түрхэл һайхан нютаг тухай видео харагты.

Аймаг ехэ Яруунын

Адууһа малнуудаа атарлуулдаг

Хүбшэлиг хоймор

Хизааргүй зэрэлгээтэ тала.

Түмэн адуунай

Туруунай түбэрөөнһөө хүнхинэһэн,

Торгон дэлһээр

Тугуудые зохёожо хиисхүүлһэн,

Туургата буряадай

Тулга, сэргэеэ тодхоһон анханай бууса.

Хун шубуудай, галуудай ганганаа зэдэлүүлһэн

Хүлгүй сөөрэм Түрхэлэй нуурай эрьедэ

Халуугаар амилһан халюурма зэрлиг оршондоо

Хүлэг эрдэниие азарга һүрэгөөрнь арьбадхаал.

Тоонто нютагтань хамба лама Мүнхэ Сыбиковай.

Толорон үндыгөөл нангин субарга.

Ашатын буян хэтын хэтэдэ энэ дайдаар дэлгэрбэй!

 

Хүхэ номин хуудаһан.

Буряад зон хyхэ yнгые ехэ yлзытэй yнгэ гэдэг. Хүхэ номин хуудаһандамнай 3 Ехэ Ярууна, 33 Гулбайн нуурнууд ороно. Үнэхөөрөө Яруунын дэбисхэр дээрэ 10 ехэ, 200 бага нуурнууд бии юм.

Набтархан хадынгаа саанаһаа

Наранай шагаажа гарахалаар

Ялбалзан долгинууд миралзаад

Яруунын аршаанууд салгидаа.

Дархитын саахануур наранай

Далдахан орохын хирэндэ

Миралзан долгиёо зогсоогоод

Мэлмыһэн нюдэншүүл Яруунам.

33 гулбай

3 ехэ Ярууна

Хүхэ сэнхир нуурнууд

Хүбөө татаа захагүй

Энэ һайхан юртэмсэ

Элдин сагаан Ярууна.

 

Улаан шүрэ хуудаһан

Улаан шyрэ буряад зоной шэмэг зyyдхэлэй гол шулуун болоно. Гал, наран, шyрэ ажамидаралай тэмдэг гэhэн yлзытэй.

Улаан үнгэ баһа һэргылэгты гэһэн тэмдэг. Мүнөө үедэ буряад сэдьхэлэеэ, буряад хэлэеэ алдаха туйлдаа ерээд байһан бидэ хадаа бүхы шадалаараа эхэ хэлэнэйнгээ хии мори дээшэнь хиидхүүлжэ ябаял даа.

Тиимэһээ манай улаан шүрэ хуудаһан соо бүхы һайн юумые бэедээ шэнгээһэн буряаад хэлэмнай ороно.

Социальна сетьнүүд соо хубаалдаха

Опубликовать в Google Buzz
Опубликовать в Google Plus
Опубликовать в LiveJournal
Опубликовать в Мой Мир
Опубликовать в Одноклассники

3 комментария на “Яруунаһаа амаршалга

  1. соёлмаа

    Сайн байна, минии хэрэг анхарыт гэжэ гуйнаб Абымни хөөрөөн
    Тучин Хорго Яруунын дасанда лама боложо hууhаар, нилээд удаан болоо… Нютагай шадалтай айлай Хандажап басаганда дурлажа, hамга абаа, гурбан х үбүүтэй болонхой: ууганиинь Нима, зургаатай, дундахинь – Цэрэн, табатай, одхонь – Бата, гурба хүрэхэнь. Тучин сонгоол угай, түрэл Харландань х үгшэн эжы абань хүлеэhээр үнинэй. Гэртээ хариха тухайгаа Тучин дасангай гэбшэдэ мэдүүлхэдэнь, тэрэнь хорёогүй бэлэй, гансал Хандажап нүхэртөө шиидэhэнээ хэлэхэеэ зүрхэлнэгүй, хүгшэржэ ябаhан эжы абаяа орхихоёо хайрлангүй яахаб даа, баарhан. Хэды тиигэбэшье, Тучинэй гэртээ хариха тухайгаа мэдүүлхэдэнь, hамганиинь зүбшөөжэ, Тучинтэн харгыдаа түхеэржэ эхилбэ. Хадам абань гурбан паар мори хүллэжэ, басагандаа эд барааень тэргээр дүүрэн омбоо сомбоо ашаба. Тучин Хандажап хоёр эжы абаяа хайрлахын ехээр хайрлажа, одхон Бата хүбүүгээ орхёод, Харлангаа бусаа бэлэй. Хөөрхэн эрхэхэн Бататаяа наhандаа ондоо уулзаха арга болохогүй гэжэ эхын зүрхэн яажа мэдэхэ бэлэйб тиихэдэ.
    Тучинтэн Хоолой Харландаа түбхинөө… Хандажап нютагай эхэнэрнүүдэй нарайлхада, туhалдаг эхэнэр боложо, нютагтаа алдаршаа . Хожомынь хубисхал… Нэгэтэ хүнүүд ерэжэ, Тучин ламые хиналтада абаад ябашоо бэлэй, тэндэhээ тэрэ бусаагүй, хожомынь нэрэнь сагааруулагдаа. Дайн эхилээ, Нима Цэрэн хоёр дайнда мордожо, бусажа ерээ. Нима х үлөө дайнда шархатуулаа, нютагтаа учётчик ябаhан эрдэмтэй номтой байгаа. Гэрлээгүй, хоёр басагатай болоhон: Дашанима, Зина. Цэрэн, минии үбгэн аба, энэ өөрынгөө намтар тухай наhа барахынгаа урдахана хөөрөө. Аша басагамни одхон дүүгэйнь үри hадаhыень оложош магадгүй гэжэ hанаhаншье байгаа аалам, амиды мэндэ,шадалтай ябахадаа, өөрөө бэдэрээгүй байhандаа, шаналhаншье байгаа ёhотой.
    Хэзээ нэгэтэ Ярууна ошохо ехэ дурамни хүрэдэг, абынгаа нютаг хараха, агаараарнь амилха.

  2. Туяна Н.

    Өөрөө хүлөөрөө хүрөөшьегүй хадаа, нюдөөрөө гоёшоон, һонирхон харахада урматай байнал! һайн хэрэг, гоё сайт болоно.

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Можно использовать следующие HTML-теги и атрибуты: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Баня под ключ - строим бани под ключ недорого из б бани из профилированного бруса под ключ недорого Материал – профилированный брус, изготавливаем на