Ургамал хээ

Ургамалай бэлгэ тэмдэг угсаатан бүхэндэ өөр өөрын шэнжэтэй. Хори зон хуһа модондо һүгэдэдэг. Хонгоодор сагдуул модон бэлгэ тэмдэгтэй.
Шэрдэг дэбидхэрээ шэмэглэхэдээ, тэнгэриин наран, гал, дүлэн гэхэ мэтые хэрэглэдэггүй байһан, юундэб гэхэдэ, эдэ зүйлнүүд хүндэтэй, дороо гэшхэхэгүй гэһэн удхатай байгаа. Тиимэһээ сэсэг набшаар, ургамал болон уһан долгиной хээ угалзаар шэмэглэхэдэ болохо байгаа гэлсэдэг. Николай хааниие угтахадаа, буряад зон һэеы гэр бэлдэжэ угтаа гэдэг. “Дундань тон гоёор угалзалан шэмэглэжэ оёһон шэнэ гэр, зосоонь гэр доторой бараан дүүрэн табяатай. Ханза үхэгтэёо һолонго ба сэсэг дүрсэтэйгөөр шэрдэгдэнхэй” (Цырендашиев, 271). Шэрдэг дэбисхэр бэшэ хадань, һолонго хээтэй ханза байха ёһондоо байгаа ёһотой. Һолонго хээ үнгэтэ юртэмсын жаргалһаа хүртэжэ байгты гэгдэнэ.
Сэсэг набша өөрынгөө сэхэ удхаар харуулагдадаг. Сэсэг хээгэй удха – сэбэр арюун байха, мүнхэдөө сэсэглэн мандаха, үри хүүгэд нюдэ баясама, сэдьхэл бадарааха шэнжэтэй байха гэһэн үлзытэй. Сэсэгэй үнгэ бүхэн удхатай: улаан – баяр жабхалантай, илагдашагүй, урагшаа дабаха гэһэн удхатай; сэнхир хүхэ – амгалан сэдьхэлтэй, үнэн ябадалай үреэл тэмдэг; шара – ямаршье нүгэлгүй нангин сэдьхэлэй тэмдэг; сагаан – арюун сэбэр, хорогүй дотортой, урбашагүй үнэн гэһэн удхатай; хара – уйдхар гашуудалай тэмдэг;
Ë Дүрбэлжин дэльбэтэй сэсэг – эхэ сэсэг хээ болодог.. Найман дэльбэтэй сэсэгээр бурханай зүйл гоёожо шэмэдэг. Дуганай баханын тархи, үүдэн, сасалай барюул, сайнай уур, бүлүүр бадма сэсэгээр дүрсэлөөтэй, сэбэр арюун байхын тэмдэг болоно. Намарай шабар соо ургаһаншье һаа, уһанай булангирта абтаагүй бадма сэсэгтэл арюун һайхан ябахатнай болтогой гэжэ үреэдэг.
Үбһэн хээ. Үбһэнэй набша, һалаа, мүшэр тала нютагай хүгжэл, бадарал тэмдэглэдэг. Үбһэн хээ хамар угалзатай, сэсэг хээтэй, үлзы утаһатай ниилүүлэн хэрэглэдэг, хүбөө хээ болодог.

Социальна сетьнүүд соо хубаалдаха

Опубликовать в Google Buzz
Опубликовать в Google Plus
Опубликовать в LiveJournal
Опубликовать в Мой Мир
Опубликовать в Одноклассники

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Можно использовать следующие HTML-теги и атрибуты: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>