«Алтан хаһын аялга»

Булагтал дэлбэрһэн буянтай сэдьхэлээр

Буряадхан арадтаа бэлигээ зорюулаалта

Уянгата дуунай утаһа дайража

Уйтайхан байдалыемнай урихан болгонолта

Жаргал түгэс мүнөөдэрэй оршомдо

Жара наһанай мүндэлһэниинь һайхан

Сэсэгэй баглаашуу арюухан баяраар

Сэдьхэлэй оёорһоо амаршалнабди баран.

 

хүлөө жиижэ үүдэнэй богоһоор дүтэхэнэ

хүнгэн сарюун улаан шарахан хүгшэн

айрагаар сорьёһон хониной арһа мушхална

али нэгэндээ дэгэл оёхоор тухашарна.

энеэбхилнэ хүгшэн, һанаад гэнтэ ашаханаа

үгэ хүүрээ ойлголсодоггүй шолмохоноо.

 

түмэр орондоо, бурхадай урда тэмгэ

толгойдоо ялантай һүүлшын дайнай тамга

үбгэжөөл һууна эрхиеэ номгон татална

үнгэрһэн сагай үлхөө ойндоо батална.

һонин лэ саг һэн,хаанаш хэрэгтэй ябаа

һомоной зайһан, дарханайш һүхэ баряа

түрхэлэй хүбшөөр артелиин адуу манаа

томоотой санитар малай шуһа ханаа.

үбэлэй зүргөөр хамбышье үсэд шэрээ

уһанай модондо амарагаа шэлээ

ээх, тиихэдэ, балмань яаһан залуухан –

ёохорой дүхэригтэ гарынь халуухан ….

баруун дайнда мордоодшье байхадань,

байлдаанай забһарай богонихон нойртонь

уняарта дайдань яатараа дуудагша һэм

урихан инагынь яатараа даллагша һэм

үдын долгид тэрэ гэһээр олол урдаа

үер мэтээр шэнэ үетэн ургаа

тэли даа,хүнэй наһан мүнхэ байха аргагүй,

тэнюун лэ байдал түбидэ тогтоһой захагүй.

 

Үйлын үриие бүтээдэг

Үнэн худал хоёр юм.
Мүнхын домгые бүтээдэг
Абал, эжыл хоёр юм.

Газар тэнгэриие бүтээдэг
Гал уһан хоёр юм.
Галабай домогые бүтээдэг
Абал, эжыл хоёрнай.

Абынгаа хэлэһэн һургаалы

Абажал ябанам наһандаа

Алтанhаа сэнтэй бодолы

Анхаран шэрээнэб зурхэндоо

 

Б-Х.Аюшеева – Абамни.

 

Эхэ!

Эхэеэ нэгэтэ алдабал,

Эхэдэшни адлишье хүн

Нарата энэ юртэмсэ дээр

Наһан соошни харагдахагүй.

”Эхэһээ бэшые хуу олохош,

Эхэеэ дахин олохогүйш» —

Хуушанай үгын удхые

Хожомдожол ойлгодог нүгэлтэйбди…

Эхэ!.

Аглаг дэлхэй дээр эхэнүүд

Адлихан нэгэл абаритай:

Үхибүүндээ – һүүлшынгээ хүсөөг;

Үриингөө садхалан лэ байбал,

Үлдэһэн, даараһанааш мартаха. …

Үнгэрөөшэ дайнай үедэ,

Үргөөрөө газар наншатараа,

Эхэмни ажаллажа ябахадаа,

Эдеэлдэг һэн гү, һананагүйб.

“Бари даа, би садааб,

Басаган, ши эди”…

Эхэ!

Хүмүүнэй түрэлтэниие таһалдуулхагүй

Хүшэрхэн заяатай Эхэ!

Бэрхэшээл тудаг – зүрхэндөө

Бүмбэрсэг дэлхэйе багтааха,

Аюул соо хэзээдэш орхихогүй

Агууехэ Эхэ!

Хүн бүхэн энэ нэрые

Хүрин улаан зүрхэндөө

Нангин һайханаар тахижа

Наһан соогоо ябадаг һай!..

(песня – Е.Борохитова – Эжыдээ зорюулнаб)

Түби дэлхэйн энгэртээ

Тэршээ үри хүүгэдээ

Энхэ мэндэ дэгжээдэг

Эхын сэдьхэл зулгы даа

Үдэр һүни энхэржэ

Үбэр дээрээ бөөмэйлһэн

Налгай эхын сэдьхэлые

Наһан соогоо сэгнэе.

 

Энээхэн бэеэ бэелээд,

Элдинхэн дэлхэй дээр ябахадам,

Эгээл зөөлэхэн дэрэшье

Эжымни гарта хүрэнэгүйл.

Үхибүүн балшар наһандаа

Үргэһэнэй баатарта диилдээд,

Үбдэг дээрэш тарайгаад,

Үлгыдүүлдэг бэлэйб, эжыхэм,

Үһыем эльбэжэ һуудаг һэнш.

Энээхэн бэеэ бэелээд,

Элдинхэн дэлхэй дээр ябахадам,

Эгээл зөөлэхэн олбогшье

Эжым үбдэгтэ хүрэнэгүйл.

Үргэһэн хайрата эжынгээ

Үбдэг, гарые шалаан,

Үйлыень үзүүлдэг байһанаа

Эхэ болоод лэ ябахадаа,

Эльгэ зүрхөөрөө ойлгооб даа

 

Ж. Бадмасыренов Аба эжыдээ

Эльгэ нимгэн эжын дууе шагнаа һэм

Эльбүүргэтэ энхэрэлдэнь уяраа һэм

Тэлэһэн эхэеэ, тулга эхэеэ мэдэхб даа

Тээмээршээһээр тэбэри дээрэнь үдэһэн хүм.

Тоомоо таһараад, тоомжоо мартаад наадандаа

Тооһоо олол гүбюулхэдэһэн хүйхэрби.

Тэлэһэн эжым танил түһөө зураг

Тэмдэг болон үлөөгүй юм халаг

Гэбэшье гунигтайханаар үнинһөө

Гэрэлтэ һайханаар сэдьхэл соомни үлөө

Эмгэн тоонто заяата нютагайм энгэртэ

Эжэл залуу эхым түһөө мүнхэрөө.

 

Энэ һүни эжыгээ үзэжэ зүүдэлээб,

Эжымни тархиием эльбэжэл һууна хэбэртэй,

Энеэбхилһэн нюдэниинь юундэшьеб гунигтай шэнги.

Энэ һүни эжымни зүүдэндэм үзэгдөө.

«Олон жэлдэ оройдоол уулзаагүй ябаабди,

Одоошье уулзабабди, эжы, эжыхэмни!» гэжэ

Ооглоод шангаар, арбагад гээд һэришооб.

Олон жэлдэ эжыгээ зүүдэлээгүй ябааб.

Уулзажа зүүдэлээд, угаа ехээр мэхэлүүлээд,

Уруугаа харан уйлааб, үхибүүн мэтэ.

Урихан шарайень ухаандаа һэргээжэ ядааб.

Уулзажа зүүдэлхэдээ, угаа элеэр хараалби!

Бүлсылдэһэн һудаһатай бүхэриг ажалша гарынь,

Булайгаар эсэжэ, бүлхын алдаһан нюдэниинь,

Буурал толгойнь ами аминдаа харагдаха юм.

Бүлсылдэһэн һудаһатай бүхэриг гарыень таалаһайб!

Үгэлэн хэлэһэн үнэтэ һайхан һургаалынь,

Үсэгэлдэр шагнаһандал, үлэнхэй юм даа зүрхэндэм.

Үхэһэн хойнонь лэ үгыень сэгнэдэг болонобди.

Үгэлэн хэлэһэн үгэнүүдэйнь зүб гээшэнь!

Бутидэй Дондог. Аба эжын захяа

 

С-Д.Дондогойн, С-Х. Дарибазаровагай, Б. Жанчиповай, В. Тугдэмэйн шүлэгүүд бэшэгдэбэ.

Хүндэтэ манай үндэр наһатан – алтан хаһадаа ябаһан таанадтаа сэдьхэлэй үгэнүүдые хэлэнэбди.

Аманай баян хэшэгһээ

Ашатын буян эдлэжэ

Амидаралай ута дабаанда

Амгалан ябахатнай болтогой!

Нарата дэлхэйн хэшэгһээ

Наһанай тэжээл хүртэжэ

Сагаан сэдьхэл сэлинхэй

Сарюун ябахатнай болтогой!

Социальна сетьнүүд соо хубаалдаха

Опубликовать в Google Buzz
Опубликовать в Google Plus
Опубликовать в LiveJournal
Опубликовать в Мой Мир
Опубликовать в Одноклассники

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Можно использовать следующие HTML-теги и атрибуты: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>