Газар эрихэ ёhо

Гэрэй газар. Гэр табихын тула газар эрихэ ёhо байгаа юм. Яруунын буряадууд газар нээхэ, онгойлгохо гэдэг. Ондоо яhатан баhа газар нээдэг байhан гэжэ М. Элиаде тэмдэглэнэ: “Человек не выбирает землю, он её только открывает посредством различных символов, не принадлежащим человеческой среде” (М. Элиаде. Очерки сравнительного религиоведения, М.,1989). Гэр бариха газар лама санаартанhаа асуужа мэдэдэг. Бүри урда сагта мориной газар малтаhан гү, али хүльбэрhэн газарта гэр табидаг ёhо байгаа. Һайн газар олохо нэгэ урданай арга тухай М. Содномпилова автореферат соогоо хөөрэнэ:“Ехэ гоёшооhон газартаа урданай үбгэд шулуу табидаг  байhан. Нэгэ хэды болоод, шулуугаа ошожо харахадань: хорхой шабхайн байхадань, муу газар гэжэ тоолохо; шоргоолзоной yй түмэн бисалжа байбалынь, hайн, хэшэгтэй газар гэжэ тоолодог байгаа” (М.Содномпилова, 2002, 40).  Яхад зон “шоргоолзоной хажууда гэр барихадаа үлзытэй гэжэ тоолодог байhан” (Алексеев, 1975, 40). Yшөө нэгэ иимэ газар шэлэхэ арга тухай Содномпилова бэшэнэ: “Газар малтаад, нэгэ хүнэг уhа хээд, хорин табан алхам холодоод, hөөргөө ерэхэдэ, нүхэн соо уhанай байбал, hайн гэжэ тоологдодог, газар хуурай гэhэн болоно. Харин уhагүй байбалынь, намагтай, нойтон, муу газар гэжэ тоологдодог байhан”(М. Содномпилова, 42).  Газар дээрэ олон шулуунай байбалынь, хуурай hайн газар гэжэ тоологдохо юм.  Шулуутай газарта гэр баригты гэhэн үреэл дэмы бэшэ. Гэр барихадаа, hайн газар шэнжэлжэ, оложо баригты гэhэн удхатай иимэ үреэл үгэ хэлэгдэдэг: “Бариhан газарынь шэнжэлжэ, баруун, зүүн талаhаань харабал, барас арсаланай шэнжэтэй, байра байдалынь ажаглабал, бадма лёнхобо сэсэгшэг, баяжаха, хүгжэхэ байдалтай, бадарха, дэлгэрхэ газарта бариhан гэр батажаха болтогой!” Ямар газар муу бэ, гэhэн асуудалда манай информаторнууд иимэ харюу үгэнэ: “Гурбан харгын уулзарта болон юрэ харгы хүндэлэн гэр барибал ёротой, юундэб гэхэдэ муу юумэнэй ябадаг газар болоно” (Б. Болсоева).

Социальна сетьнүүд соо хубаалдаха

Опубликовать в Google Buzz
Опубликовать в Google Plus
Опубликовать в LiveJournal
Опубликовать в Мой Мир
Опубликовать в Одноклассники

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Можно использовать следующие HTML-теги и атрибуты: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>